Monthly Archives: March, 2013

Prisoners of conscience in Ethiopia: By Birtukan Mideksa

Al Jazeera

Birtukan Mideksa is a fellow at Harvard University’s WEB Du Bois Institute for African and African American Research and a former prisoner of conscience in Ethiopia.

Birtukan Mideksa a prisoner of conscience now a Reagan-Fascell Democracy Fellow

Birtukan Mideksa

Although Ethiopia has its first new prime minister in 17 years – so far, the government has failed to right a long history of wrongs. With prisoners of conscience still languishing in its prisons, Ethiopia must receive the clear message – especially from allies like the United States – that continued human rights violations will not be tolerated.

My journey to become a political prisoner in Ethiopia began as a federal judge fighting to uphold the rule of law. Despite institutional challenges and even death threats, I hoped to use constitutional principles to ensure respect for basic rights.

But, having witnessed firsthand the government disregard for fundamental constitutional rules, I joined the opposition and became the first woman to hold a high-level position in an Ethiopian political party.

Our party – the Coalition for Unity and Democracy – contested the 2005 elections with a multiethnic platform based on economic liberalism and respect for individual rights. As momentum gathered, many hoped change had finally arrived in Ethiopia.

Eskinder Nega, an Ethiopian journalist who has been imprisoned on anti-terrorism charges for his criticism of the government following the Arab uprisings.

Eskinder Nega and his wife – Serkalem Fasil and their son Nafkot.

But after early reports showed our party ahead in the polls, the government dashed our optimism by throwing me and my colleagues behind bars and declaring a victory for the ruling party.

When I emerged after 21 months in prison, our party was outlawed and the political landscape had grown increasingly repressive. But we forged ahead, forming the new Unity for Democracy and Justice Party and continuing to advocate for dialogue and non-violent political reform in Ethiopia.

Authorities arrested me again in 2008, claiming that I had mischaracterised the circumstances of my release. But peaceful political activities are not the only way to become a prisoner of conscience in Ethiopia.

Independent journalists face the very real threat of imprisonment in response to their work. Authorities have detained my friend Eskinder Nega eight times over his 20-year career as a journalist and publisher.

After the 2005 elections, Eskinder and his wife – Serkalem Fasil – spent 17 months in prison. Pregnant at the time, Serkalem gave birth to a son despite her confinement and almost no pre-natal care.

Banned from publishing after his release in 2007, Eskinder continued to write online. In early 2011, he began focusing particularly on the protest movements then sweeping North Africa and the Middle East.

Eskinder, who does not belong to any political party because of a commitment to maintain his independence, offered a unique and incisive take on what those movements meant for the future of Ethiopia.

Committed to the principle of non-violence, Eskinder repeatedly emphasised that any similar movements in Ethiopia would have to remain peaceful. Despite this, police briefly detained him and warned him that his writings had crossed the line and he could face prosecution.

Then in September 2011, the government made good on that threat. Authorities arrested Eskinder just days after he publicly criticised the use of anti-terror laws to stifle dissent. They held him without charge or access to an attorney for nearly two months.

The government eventually charged Eskinder with terrorism and treason, sentencing him to 18 years in prison after a political trial. Unfortunately, Eskinder is not alone; independent journalists Woubshet Taye and Reeyot Alemu also face long prison terms on terrorism charges.

The legal advocacy organisation Freedom Now, the UN Working Group on Arbitrary Detention – a five-person panel of experts from around the world that consider individual cases – found Eskinder’s continued detention illegal under international law and called for his immediate release.

The UN specifically found that the government prosecuted Eskinder using overly broad terrorism charges because he exercised his internationally protected right to freedom of expression. It also held that procedural violations, such as denying Eskinder access to an attorney for nearly two months, violated his due process rights.

With this unequivocal finding by the UN, the international community can, and must, do more to help Eskinder and his imprisoned colleagues. In particular, the US, which has a close relationship with government in Addis Ababa, must speak out at every opportunity for those who cannot speak out for themselves from behind the prison walls.

Birtukan Mideksa is a fellow at Harvard University’s WEB Du Bois Institute for African and African American Research and a former prisoner of conscience in Ethiopia.

Follow her on Twitter: @Birtukanmideksa

The views expressed in this article are the author’s own and do not necessarily reflect Al Jazeera’s editorial policy.

“እያንጓለለ” የአዜብ ኮሜዲ

ከቴድሮስ ሐይሌ (TADYHA@GMAIL.COM)

“መለስ ወደዚህ ዓለም ጭንቅላቱን ይዞ ለዝህች አገር ለዚህች ምድር የሚጠቅም ሃሰብ አመነጨ ለግሌ ለቤተሰቦቼ ሳይል አንድ ቀን ለራሱ ሳይሆን መንግስት በሚሰጠው ደመወዝ በፔሮል የሚከፈል መሪ በዓለም ላይ መለስ ብቻ ነው።” አዜብ መስፍን

የዛሬ ሁለት አመት ገደማ ዝናው ገኖ የነበረው የቀድሞው መንግስት ተራ ወታደር የነበረው ታምራት ገለታ የተባለ አባይ ጠንቋይ ሴት ወንዱን መሃይም ምሁሩን ብቻ ከተራውAzeb Mesfin, the wife of Meles Zenawi ዜጋ እስከዘመኑ ባለስልጣናት ሲያሰግድ ለቃልቻ ጣዖቱ ግብር ሲያስገባ የበረታ መንፈሳዊ ሃይል የተቀዳጀ እንደሆነ በአንድ ግዜ በተለያየ ቦታ እንደሚገለጽ ለተማጠነው ሃብት ጤና ትዳር እንደሚሰጥ በመስበክ ብዙ የዋሃንን አሳምኖ እስከ መመለክ ደርሶ የእግሩን እጣቢ እነደ ጠበል ሲያስጠጣ የነሆለሉለትን ሃብታሞች መድሃኒት በማጠጣት ገድሎ ሃብታቸውን የወረሰበትን የዩንቨርስቲ ምሩቃንን ሳየቀር ሳር እያስጎዘጎዘ ቡና እያስወቀጠ ይካደም የነበረበትን ሞራል አልባ የእውነት ድራማ በፍርድ መቋጫ እስካገኘበት ድረስ ያለውን የግለሰቡን የአጭበርባሪ ጥንቆላ ተውኔት ያንድ ወቅት መነጋገሪ ሆኖ የድርጊቱ ሰለባዎችና ራሱ ወንጀል ፈጻሚው ጭምር ለፖሊስ ይሰጡ የነበረውን መረጃ በየፌስቡኩና በዩትዩብ ተለቆ ጉድ ሲባል ነበር። ይህ አባይ ጠንቋይ ታዲያ በማጭበርበር ባካበተው ሃብቱ የገነባቸውን የቢዝነስ ተቋማት የላቡ ውጤት መሆኑንና ህብረተሰቡን በመርዳት ያበረከተው በጎ አስተዋጾ የማይገባ ስም እንደተሰጠው ለመከራከር ያቀረበው እፍረት አልባ ሙግት ተገቢ በሆነ ቅጣት መደምደሙን አስተውለናል።

ይህ አባይ ጠንቋይ ቢታሰርም አምሳያዎቹ የፖለቲካ ሟርትና የሙት ራዕይ አስፈጻሚ ተንበርካኪ የወያኔ ሎሌዎች መለስ የተባለ ጣዖት አቁመው ሲበሉም ሲጠጡም ስሙን ካለነሱት የማይሆንላቸው እንደ ሃይለማርያም ደሳለኝ ያለ ነሆለል ወንጌላዊ ነኝ የሚል ወንጀለኛ ከጠንቋዩ ካዳሚዎች በባሰ አገላለጽ መንገድና እውነት መለስ ነው ሲል የሬሳ አምልኮውን የገለጠበት አጋጣሚ የዘርና መንደር ደዌ አይነልቦናቸውን የጋረዳቸው ካህን ነን ባይ ባለጥምጥሞች ሳይቀር ቃላት ያረከሱበትን ቅጥፈታዊ ሙገሳዎችንና የተጋነኑ በተረት የተሞሉ ከንቱ ውዳሴያቸውን እንደ ቃልቻው ታሪክ በመገረም ስንከታተለው የከረምንው ቴያትር ገና ትዝታው ሳይጠፋ ወይዘሮ አዜብ ሰሞኑን ባህርዳር ላይ የዘላበደችው የሃገሬ ሰው የአቡዬን መገበሪያ የበላ ያስለፈልፈዋል እንዲሉ ሳትጠየቅ ባሏ በድህነት ኖሮ በድህነት ማለፉን ቅንድቧ ሰበር እንኳ ሳይል ተጨፈኑ ላሞኛችሁ መሐይማዊ ትንተናዋ ብዕሬን እንዳነሳና ከነባለቤቷ ሲፈጽሙ የቆዩትን ወንጀል ለማስታወስ እንድገደድ አድርጎኛል ታዲያም እንዲሁ በደረቁ እንዳይሆን ያ ህዝብ አዳም ያሸረግድለት የነበረ ቃልቻ ሴራው ከሽፎ ዘብጥያ ከወረደ በኋላ ኮሜድያኑ አዝናኝና አስተማሪ

የሆነውን እያንጓለለ በሚል የተሰራው ክሊፕ ከቁመቱ በላይና በሌለው ራዕይ በወያኔዎች ዘንድ ተመላኪ ከሆነው መለስ ዜናዊ ጋር በአጭበርባሪነት ይሁን በጣዖትነት ተመሳሳይ ሁኔታ እንዳላቸው ይህ በኩምክና የታጀበች ሙዚቃ እንዲመለከቱት እጋብዛለሁ

ልባዊ ወዳጄ የሆነው የቀድሞው የሕወሃት ታጋይ የዛሬው የዲሞክራሲ አክቲቪስት አቶ መኮንን ዘለለው የዛሬዋን ስም የለሽ ንግስት አንዳንዶች የዘረፋ ሴትወይዘሮ ሲሉ የሚጠሯት የሰው በላውና የዘረኛው መለዝ ዜናዊ ባለቤት አዜብ ጎላ (አዜብ መስፍን) ወልቃይት ከሚገኝ አንድ መሸታ ቤት መልምሎ ለትግል ሲያሰልፋት ያቺ የገጠር ኮረዳ ዛሬ በሚለዮኖች ህልውና የምትቀልድ መከራ የማይመክራን ልበ ድፍን ትሆናለች ብሎ የገመተም ሆነ ያሰበ አልነበረም። ምግብ አጥተው ለሞት ከሚዳረጉ ህጻናት አፍ በበሽታ ከሚማቅቀው ደሃ ወገናችን ላይ በባሏ አመራር ከነጭፍሮቿ ያለ ይልኙታ ሲዘርፉ የኖሩት የህዝብ ሃብት የውጭ ሃገራትን ባንኮች ማጨናነቁን ሪፖርቶች ይፋ በሚያደርጉበት ወቅት ላይ 11 ቢለዮነ ዶላር መዘረፉንና በህገወጥ መንገድ ከሃገር መውጣቱ በአስተማማኝ መረጃ ይፋ በተደረገበት ሁኔታ ላይ ባሌ በችግር ነው የኖረው መንግስት ከሚከፍለው ውጪ ቤሳ ቤስቲን የሌለው ሃቀኞች ነን ስትል ጆሮ አልሰማ አይል ሰማናት

ባለፉት ሃያሁለት አመታት ከስሙኒ ማራገቢያ ሻጭነት ተነስተው ዛሬ ቢጠሯቸው የማይሰሙ ሚሊየነሮች በሆኑበት ታጋይ ከበርቴዎች ልማታዊ ዘራፊዎች ከራሳአቸው አልፈው ተርፈው ለቅምጦቻቸው ሳይቀር የቅንጦት መኪና ስጦታ የሚያበረክቱበት የወታደራዊ አዛዠነት ከቁመታቸው በላይ የታደላቸው የትግሬው ነጻ አውጪ አባሎች የሚሰሩት ቪላ ኢንቨስት የሚያደርጉት ገንዘብ ከደደቢት ይዘው የመጡት ነው ካልተባለ በስተቀር አለም የሚያውቃቸው አዲስ አበባ ሲገቡ ከራሳቸው ተባይ ከገላቸው እድፍና ከእግራቸው ንቃቃት ውጪ የረባ ኩባያ እንኳ ያልነበራቸው ወያኔዎች የዛሬዎቹ ሻኛ ቁርሱ ወርቅ ትራሱ ለመሆን የበቁት ከደሃው ኢትዮጽያዊ አፍ ነጥቀው ለመሆኑ ማስረጃ ለመደርደር መሞከሩ ለቀባሪው ማርዳት ነው።እነዚህ የወያኔ ጉዶች ቁርበት ላይ ተወልደው ቁረበት ላይ እንዳላደጉ ዘርፈው ከሚያካብቱት ሃብት በተጨማሪ በቀል ባጫጨው አይምሮአቸው ለሚቀመጡበት የቢሮ ወንበርና ጠረጤዛ ሳየቀር በውድ ዋጋ በውጭ ምንዛሪ እንዲገዛ በማድረግ የሚያወድሙት ሃብት ስፍር ቁጥር የለውም። በችግር የሚለበለበው መላው ህዝባችን የ21 አመት የወያኔ ጉዞ የት እንዳደረሰው አርቲስቶቹ በሙዚቃ በተቀናበረ ኮሜዲ ያቀረቡት የፈጠራ ስራ ሁኔታውን በሚገባ ይገልጸዋል ብዬ ስለገመትኩ ሌላም የኮሜዲ ሙዚቃ ተጋበዙ።

የአዜብና የባሏ ጭፍራዎች እንዲህ በቅንጦት ካበዱ ዋናዎቹ ምን ሊኖራቸው እንደሚችል ለመገመት ጠንቋይ መሆንን አይጠይቅም። በአጭሩ የሌቦች አውራና የዘራፊዎች አዛዠ በግፍ የሰበሰበውን ሳይበላ የተጠራው መለስ ከምድራዊ ፍርድ ባያመልጥም በጥይት ያስፈጃቸው ብቻ ሳይሆን በረሃብ ከጠወለገች እናታቸው ደረቅ ጡት እየማጉ በሞት የተነጠቁት ጨቅላ ህጻናት ሳይቀር በአረመኔነቱ ለፍርድ ከጌታ ዘንድ እንደሚያቀርቡት እሙን ነው። የትላንቷ ኮማሪት የዛሬዎ ኤፈርት የተባለው የኢትዮጽያውያንን ደም የሚመጥ ሃገር ገዳይ ሞኖፖሊስት የቢዝነስ ተቋም ሃገሪቷ የሌላትን የገንዘብ አቅም ያካበተ ተጠያቂነቱ ማንና ለምን እንደሆነ የማይታወቅ ብድር ወስዶ የማይመልስ ሂሳቡን እንኳ ኦዲት የማያስደርግ በባልና ሚስት አመራር ይዘወር የነበረው ይህ ተቋም የማን ሆነና ነው መለስ የፔሮል ደመወዝ ተከፋይና የገንዘብ ደሃ የሚሆነው አዜብ መስፍን ለማያቅሽ ታጠኝ ዘራፊነታችሁን አለም ያወቀው ፀሃይ የሞቀው ለመሆኑ ትንሿ ማስረጃ ልጃችሁ እንግሊዝ ሃገር የምትማርበት ክፍያ ከዛች ከባሎ ደመወዝ ላይ ተቆርጦ ነው! ወይስ ልጆቻችሁ እንደ ጓድ መንግስቱ ሃይለማርያም ልጆች በሃገር ቤት እንደ ሌላው ዜጋ የመንግስት ትምህርት ቤት ነው የሚማሩት እሜዬቴ በካድሬነቶ ዘመን ትንሽ እንኳ ሂሳብ አልተማሩም እንዴ ቀጣፊ።

ወይዘሮ አዜብ ሌላው በዚህ ቅብጥርጥሯ ካነሳችሁ ውስጥ የመለስ ሃብት ጭንቅላቱ ነው ለዚህች ምድር ታላቅ ሃሳብ ያመጠቀ ፈላስፋ አድርገዋለች ለመሆኑ መለስ ለጥቅስ እንኳ የሚበቃ እውቀት ትቷል ወይ በየትኛው መጽሃፉ ነው ችሎታው የታየው በየትኛውስ ነጻ መድረክ ላይ ተገኝቶ ተከራክሮ ችሎታውነ ያስመሰከረው መቼመ ሴትየዋ ከዛ ከከብት በረት ካልተሻለው ፓርላማ ላይ ያለከልካይ ይቀባጥር የነበረውን ባዶ የቃላት ጋጋት በሚያቀርበው ዲስኩር እጁ እስኪግል እንዲያጨበጭብ መመሪያ የሚሰጠው ካድሬ ሁካታ ካልጠቀሰች በስተቀር ሌላ ብትጠየቅ የምትሰጠው መልስ አይኖርም። መለስ በዘመኑ ከጻፋቸው ውስጥ ህዝብ ዘንደ የደረሰው የሃገር ልዑዓላዊነትን አሳልፎ የሰጠበት የሻብያ መወድስ የተባለለት ኤርትራ
ከየት ወዴት ብሎ የደረሰው ቀሽም የክህደት ዶሴ ቀለሙ ሳይደርቅ ተሰብስቦ መቃጠሉ ይታወቃል ከዛ በተረፈ ይህ ነው የሚባል በሎጂክና በዲያሌቲክስ የዳበረ የራሱ ፈጠራ ውጤት ሳያኖር ያለፈ ቢሆንም ምንአልባት በብልጣብልጥነትና ውሸትን አጣፍጦ በማቅረብ በመልቲነቱ በመሪነት ደረጃ በዓለም ውስጥ የሚወዳደረው የሌለ የክብረ ወሰን ባለቤት ያደርገዋል።
ለሃገሩ ቀን ከሌት ሲደክም የኖረ እንደነበርም ደስኩራለች፤ ለመሆኑ መለስ የትኛውን በጎ ነገር ነው ለሃገር ያበረከተው፤ ዲሞክራሲን መልካም አስተዳደርን ፤እኩልነትን፤ ልማትን መለስ ለሃገራችን አበርክቷልን መልሱ በተቃራኒው ነው እድሜ ለመለሰ አመራር አንድነታችን ተዳክሞ ቁርሾ በህዘቦች ዘንድ እንዲኖር ተደርጓል፤ ህዝባችን በሃገር የመኖር የመስራት የመማርና ሃሳቡን በነጻነት የመግለጽ መብት ተነፍጎ ሃገር ጥሎ በመሰደድ የዓለም ክብረወሰን ጨብጧል፤ መለስ በዋሾነቱ በጫት ቃሚነቱና በትንባሆ አጫሽነቱ ጭምር ለትውልዱ መልካም አርዓያ በመሆን ፋንታ የጥፋት ተምሳሌት ሆኖ ያለፈ ምግባረ ብልሹ ነበር። ሌላው መለስ በአገዛዘ ዘመኑ ብቻ ሳይሆን ለወደፊቱም ጭምር ኢትዮጽያን በማድማት ትግራይን ለማበልጸግ እቅድ ነድፎ ዘረኝነት ለትውልድ እንዲተላለፍ ጭምር ያደረ እኩይ ግለሰብ ነበር።

ውሃን ድንጋይ ያናግረዋል እንዲሉ ሴትየዋ እንደ አለት ጠጥሮ ከተጣባት ሃሰተኝነት አልላቀቅ ብላ በሞተው ሰውዬ ላይ እርግማን እንድናበዛ አደረገችን እዚህ ላይ ሴትዮይቱም ሆነ ሌላው ወገን ሊያውቀው የሚገባ በደርግ ዘመን ጠቅላይ ሚንስትር የነበረው በመልከ መልካምነቱ የሚወሳው ፍቅረስላሴ ወግደረስ በግዜው አበላል እንደ ደርግ አባል አለባበስ እንደወግደረስ ተብሎ ይነገርለት የነበረው ይህ ከፍተኛ ባለስልጣን ወያኔ አዲስ አበባን ሲቆጣጠር ከዚህ ግለሰብ ካዝና የተገኘው ገንዘብ በጣም ትንሽ በመሆኑ ለራሳአቸው ለወያኔዎቹ አስደንግጦዓቸው እንደነበር በግዜው ከተለያዩ ጽሁፎች አንብቤያለሁ ፤ አዎን በደረጉ ግዜ የነበረ ባለስልጣን ግፋ ቢል ከጮማና ከውስኪ የማያልፍ በዘረፋ ያልተጠመደ በአብዛኛው በደመወዙ የሚተዳደር እንደነበር ከማንም በላይ ያረጋገጡት ራሳቸው ወያኔዎች ቢሆኑም ከላይ እንደተባለው የወያኔው ባለማሎች የሚያነቀሳቅሱተ የገንዘበ መጠን ለቁጥር የሚታክት ቢሆንም እንዲህ ጥቂቶች በቅንጦት በሚቀብጡባት ሃገር የእለት ጉርስ የአመት ልብስ አጥቶ በየበረንዳው ፍግም ብሎ ከሚያድረው አውታታ ጀምሮ ዛሬ ዛሬ ቤተሰብ ልጆቹን መመገብ ተስኖት ህጻናት በየትምህርት ቤታቸው ጠኔ ሲጥላቸው መስማት የተለመደበት ቁራሽ እንጀራ ማግኘት የከበደበት የመከራ ዘመን ለመድረሳችን አንዱና ዋናው ምክንያት መለስና ቡድኑ ያለቅጥ በዘረፋ መጠመዳቸውና ዘረኛና አድሏዊ በሆነው የልማትና የዕድገት ፖሊሲያቸው ከትግራይ ክልል በስተቀር መላዋ ኢትዮጽያ የሰቆቃ ቀጠና እንድትሆን በማደረጋቸው ነው። አዜብ መስፍን የባሏን ፍሬ አልባ ተረት ትቀባጥር በነበረበት የባሕርዳር ከተማ በትንሽ ኪሎሜትር እርቀት ላይ በዘራቸው ምክንያት ውጡልን ተብለው ለዘመናት ከኖሩበት ቅያቸው ሃብት ንብረታቸው ተቀምተው የወገን ያለህ የሚሉበት ሁኔታ መለስ ዘርቶት የሄደው አረም ሃገር ሊያጠፋ ዳርዳር ያለበት ሁኔት ተፋፍሞ በሚገኝበት ሁኔታ ላይ እንኳ አለመንቃቷ የሴትዮይቱን ለከት የለሽ እብሪት ከማሳየት ባሻገር ገና ሃገሪቱ በዚሁ ሙት መንፈስ ብዙ አበሳ እንደሚመጣባት ጠቋሚ ሆኖ ይታየኛል።

ኢትዮጽያን እግዚያብሄር ይባርክ አሜን !
ትንሳዔዋን ያሰየን!!

የመድኃኒዓለም መሰናዶ ት/ቤት ተማሪዎች በፖሊስ ተደበደቡ

ካሳለፍነው ሳምንት መጨረሻ ጀምሮ የመድኃኒያለም መሰናዶው ትምህርት ቤት አስተዳደር በትምህርት ገበታቸው ላይ በሰዓቱ መገኘት ያልቻሉ ተማሪዎችን በትምህርት ቤቱ ደጃፍ እንዳይቆሙ፣ ቆመው ቢገኙ ግን በጸጥታ ሀይል እርምጃ እንደሚወሰድባቸው ማስጠንቀቁን ተከትሎ በተማሪዎቹና በአስተዳደሩ መካከል አለመግባባት እንዲፈጠር መነሻ ሆኗል፡፡

ከዚህ ቀደም ተማሪዎች ከጠዋቱ ሁለት ተኩል ጀምሮ እሰከ ለሶስት አስር ጉዳይ ወደ ግቢ መግባት ይፈቀድላቸውና ትምህርት በሶስት ሰዓት ይጀመር የነበረ ቢሆንም አዲሱ ደንብ የትምህርት መጀመሪያ ሰዓትን ወደ ሁለት ተኩል በማውረድ ግቢ ውስጥ ተማሪዎች እስከ ሁለት ከሃያ እንዲገቡ ያዛል፡፡

መድሃኒዓለም ትምህርት ቤት የሚገኝበት አካባቢ መንገድ በጥገና ላይ የሚገኝ ከመሆኑም በላይ  ራቅ ካሉ አካባቢዎች ማለትም ከፈረንሳይ ለጋሲዮንና ከቡራዮ የሚመጡ ተማሪዎች በትራንስፖርት ችግር በአዲሱ ደንብ መሰረት በትምህርት ገበታቸው ላይ መገኘት አልቻሉም፡፡ ሰኞና ማክሰኞ ማለዳ ወደ ትምህርት ቤቱ በማቅናት የጉዳዩን ተዋናዮች ለማናገር ጥረት ያደረጉ የፍኖተ ነጻነት ባልደረቦች ዩኒፎርም የለበሱ ተማሪዎች በፖሊሶች ሲባረሩ ተመልክተዋል፡፡ አንዳንድ ተማሪዎችም ጓደኞችቸው እየተያዙ በፖሊስ መኪኖች መጫናቸውን ለባልደረቦቻችን ተናግረዋል፡፡

ከፖሊስ ሽሽት የያዙ ተማሪዎችን በማግኘት ስለ ችግሩ እንዲነግሩን በጠየቅንበት ሰዓት ስማቸውንና ምስላቸውን እንዳንጠቀም በመማጸን ‹‹ችግሩን የፈጠረው የትምህርት ቤቱ ነው፡፡ የመንገድና የትራንስፖርት ችግር የሌለ ይመስል ርህራሄ በጎደለው መልኩ ሶስትና አራት ታክሲዎችን እየተጠቀሙ የሚመጡ ተማሪዎችን ወደ ትምህርት ቤት እንዳይገቡና ለፈተና እንዳይቀመጡ ማድረግ ሀላፊነት የጎደለው ተግባር ነው፡፡ የፖሊስ አባላት በተማሪው ላይ እርምጃ ከመውሰድ በፊት የችግሩ ምንጭ ምን እንደሆነ ለማወቅ ጥረት አለማድረጋቸው ነገሩን ወደ ማይፈለግ ሁኔታ እየወሰደው ነው፡፡››ብለዋል፡፡

የትምህርት ቤቱን አስተዳደር በጉዳዩ ዙሪያ  ለማነጋገር ያደረግነው ጥረት አልተሳካም፡፡ ይሁንና በቅርቡ በአዲስ አበባ አስተዳደር ስር የሚገኘው የሴቶች ጉዳይ 900.000 ብር ወጪ እንዳደረገበት በጠቀሰበት የጥናት ሪፖርቱ በከተማይቱ እየተስፋፋ ለመጣው የአደገኛ  እጽ ተጠቃሚነት ትምህርት ቤቶች አርፍደው የመጡ ተማሪዎቻቸውን ለማስገባት ፈቃደኛ ሳይሆኑ መቅረታቸው ስለመሆኑ መጠቆሙ አይዘነጋነም፡፡

መድረክ አገሪቱ በመስቀለኛ መንገድ ላይ ትገኛለች አለ

የግንባሩን ማኒፌስቶ ይፋ አድርጓል

የኢትዮጵያ ፌደራላዊ ዴሞክራሲያዊ አንድነት መድረክ ሀገራችን ያለችበት ሁኔታ አሳሳቢ ነው፤ኢትዮጵያ መስቀነኛ መንገድ ላይ ደርሳለች አለ፡፡medrke

መድረክ ይህን ያስታወቀው መጋቢት 17 ቀን 2005 ዓ.ም በግንባሩ ጽ/ቤት በሰጠው ጋዜጣዊ መግለጫ ላይ ነው፡፡ ግንባሩ ዛሬ “የኢትዮጵያን ወቅታዊ፣መሰረታዊ ችግሮች መፍቻ ማኒፌስቶ” ያለውን ባለ12 ገፅ ሰነዱን ይፋ አድርጓል፡፡ ሰነዱ ሁለት ክፍሎች ያሉት ሲሆን የመጀመሪያው ክፍል የሰነዱን አስፈላጊነት የሚያብራራ መግቢያ የያዘ ሲሆን በክፍል ሁለት የሀገሪቱን ችግሮች በዝርዝር አብርርቶ የመፍትሄ ሀሳቦችን ዘርዝሯል፡፡ በመጨረሻም ባለስድስት ነጥብ ጥሪ አስተላልፏል፡፡ ከተላለፈው ጥሪ ውስጥም የብሔራዊ አንድነት መንግስት በጥምረት መቋቋምን የሚጠይቅ ነው፡፡

መድረክን ወክለው መግለጫውን ከሰጡት አመራሮች መሀከል አቶ ጥላሁን እንደሻው፣ ዶ/ር ነጋሶ ጊዳዳ፣ አቶ ገብሩ አስራት፣ ዶ/ር መረራ ጉዲና፣ ፕ/ር በየነ ጴጥሮስ ይገኙበታል፡፡ ከመግለጫውም በኋላ ከጋዜጠኞች የተለያዩ ጥያቄዎች ቀርበው ከመድረክ ምላሽ ተሰጥቶበታል፡፡   


ምንጭ፡ ፍኖተ ነፃነት ጋዜጣ

የቅድሥት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ተማሪዎች ከትምህርት ማቆም አድማው በተጨማሪ የረሃብ አድማ ጀመሩ

አቡነ ማቲያስ

(ሪፖርተር) መጋቢት 4 ቀን 2005 ዓ.ም. የተቃውሞ ደብዳቤ ለፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ያቀረቡት የቅድስት ሥላሴ መንፈሳዊ ኮሌጅ ተማሪዎች፣ ላለፉት አሥር ቀናት ትምህርታቸውን ከማቆማቸውም በተጨማሪ፣ ከመጋቢት 12 ቀን 2005 ዓ.ም. ምሽት ጀምሮ የረሃብ አድማ ማድረጋቸው ዛሬ አዲስ አበባ ላይ ታትሞ የወጣው ሪፖርተር ጋዜጣ ዘገበ።

እንደሪፖርተር ጋዜጣ ዘገባ   ተማሪዎቹ ያቀረቡት የተቃውሞ ደብዳቤ ለአንድ ሳምንት ምላሽ ስለተነፈገው፣ መጋቢት 12 ቀን 2005 ዓ.ም. ፓትርያርኩ በሚያስቀድሱበት በመንበረ ፓትርያርክ ቅድስተ ቅዱሳን ማርያም ቤተ ክርስቲያን፣ ልብስ ተክህኖ ለብሰው በመሄድ ቢጠብቋቸውም፣ ፓትርያርኩ ያለወትሮአቸው ሳይገኙ መቅረታቸውን ደቀ መዛሙርቱ ተናግረዋል፡፡
ከመልካቸው በስተቀር መጠሪያቸውና ማንነታቸው የማይታወቁ ግለሰቦች፣ አመልካች ጣታቸውን እየቀሰሩ ሊያስፈራሯቸው መሞከራቸውን የገለጹት ተማሪዎቹ ጥያቄያቸው ተገቢና አስፈላጊ በመሆኑ ምላሽ እስከሚሰጣቸው ድረስ የረሃብ አድማውንና ትምህርት ማቆማቸውን እንደሚገፉበት ተናግረዋል ያለው የጋዜጣው ዘገባ ፓትርያርኩን በጽሕፈት ቤታቸው ተገኝተው ለማነጋገር ለመጋቢት 6 ቀን 2005 ዓ.ም. በንቡረዕድ ኤልያስ አብርሃ በኩል ቀጠሮ ተይዞላቸው እንደነበር የገለጹት ተማሪዎቹ፣ በዕለቱ ለመግባት ሲሞክሩ “የሲኖዶስ አባላት ስብሰባ ላይ ናቸው” በማለት በጥበቃ ሠራተኞች መከልከላቸውን ተናግረዋል ብሏል።
ከኮሌጁ ኃላፊዎች ጋር ሊያወያዩአቸው ወደ ኮሌጁ የመጡ የጠቅላይ ቤተ ክህነትና የመንግሥት ባለሥልጣናት፣ ተማሪዎቹ ያነሷቸውን ጥያቄዎች በማቅረብ ከማወያየት ይልቅ፣ ለመሸምገል መሞከራቸው እንዳሳዘናቸው የገለጹት ተማሪዎቹ እነሱንና የኮሌጁን ኃላፊዎች ሊያስማሟቸው የሚችሉት ያነሷቸውን ጥያቄዎች በመመልከት መፍትሔ እንዲያገኙ ሲያደርጉ ብቻ መሆኑን አሳውቀዋል፡፡
ተማሪዎቹ ምግብ የማይበሉና ትምህርታቸውን የማይማሩ ከሆኑ የተሰጣቸውን ብርድ ልብስ፣ አንሶላና መታወቂያ አስረክበው የኮሌጁን ግቢ እንዲለቁ የኮሌጁ አስተዳደር ማስታወቂያ ማውጣቱ ግርምት እንደፈጠረባቸውም ገልጸዋል፡፡
ተማሪዎቹ ላቀረቧቸው ጥያቄዎችና በረሃብ አድማ ላይ ስለመሆናቸው ኮሌጁም ሆነ ቤተክህነት ምን እያደረጉ እንደሚገኙ ማብራሪያ እንዲሰጡን የኮሌጁ የበላይ ጠባቂ አቡነ ጢሞቲዎስን፣ የሥልጠናና ትምህርት ዋና ክፍል ኃላፊውን አባ ሠረቀንና የጠቅላይ ቤተ ክህነት ሥራ አስኪያጅ አቡነ ፊሊጶስን አግኝተን ለማነጋገር ያደረግነው ጥረት አልተሳካልንም ሲል ሪፖርተር ዘገባውን ቋጭቷል።

የትግራይ ህዝብን ዝምታ ሲተረጎም

አብርሃ ደስታ – ከመቀሌ

“… የትግራይ ህዝብ በሙሉ የህወሓት ደጋፊ ነው ማለት ኣይቻልም። ብዙ የሚቃወም ኣለ። ብዙ የሚጨቆን ኣለ። በትግራይ የሌለው ጭቆናን የሚያጋልጥ ሰው ነው። በሌሎች ኣከባቢዎች (ከትግራይ ውጭ) ሰው ሲታሰር ወይ ሲገደል የሚናገርለት ወይ የሚጮህለት ወገን ኣለው። በትግራይ ግን የለም። ኣንዱ ሲታፈን ሌላው ኣብሮ ዝም ይላል። ይሄ ነው ልዩነቱ እንጂ በትግራይ ጭቆና ስለሌለ ኣይደለም።”


ከዚህ በመነሳት Prof. Mesfin Wolde-Mariam እንዲህ ጠየቁ:

“አብርሃ ደስታ፤ ያልከውን አምናለሁ፤ ግን አንድ ጥያቄ ልጠይቅህና አንተ በተመቸህ መንገድ መልስልኝ፤ በትግራይ ሰዎች ሲበደሉና ሲጠቁ ሌላው ሰው ዝም የሚለው በምን ምክንያት ነው?”


ኣብዛኛው የትግራይ ሰው የህወሓት መንግስት በዜጎች በደል ሲያደርስ ከመቃወም ይልቅ “ብኡ የሕልፎ” የሚል ብሂል (ወይ ኣባባል) ተግባራዊ ያደርጋል። “ብኡ የሕልፎ” የትግርኛ ኣባባል ሲሆን Literally ‘በዛ ይለፍልን’ (ወይ ‘የባሰ ኣታምጣ’) ዓይነት ትርጉም ኣለው።

ለምንድነው የትግራይ ህዝብ ‘ብኡ የሕልፎ’ (የባሰ ኣታምጣ) በሚል የህወሓትን ጭቆና ‘ኣሜን’ ብሎ ለመቀበል የሚገደደው?

(1) ደርግ በትግራይ ህዝብ ብዙ ግፍ ያደረሰ ቢሆንም ህወሓት ከደርግ የባሰ ኣደገኛ ገዳይ መሆኑ የትግራይ ህዝብ በደምብ ያውቃል። የህወሓት የኣገዳደል ወይ ጭቆና ስልት በጣም የረቀቀ ነው። በዚህ የረቀቀ መንገድ ብዙ የትግራይ ተወላጆች ተገድለዋል ወይ እንዲጠፉ ተደርገዋል። ስለዚ የትግራይ ህዝብ ‘ህወሓት ከደርግ የባሰ ኣደገኛ ነው’ ብሎ ያስባል፤ ይፈራልም። ለምሳሌ እኔ ህወሓትን ፊት ለፊት ስቃወም ብዙ ጓደኞቼ ህወሓት ሊገድለኝ እንደሚችል ስጋታቸው ያካፍሉኛል። (የህወሓት ተግባር በደምብ ስለሚረዱ)። ይህም ሁኖ ግን በኣሁኑ ሰዓት ብዙ የሚቃወም ኣለ። (ፓርቲውም እየተዳከመ ነው)።

(2) የትግራይ ህዝብ: ህወሓት ደርግን ማሸነፍ በመቻሉ (ደርግ ኣስፈሪ ነበር) ‘ሃይለኛ ነው’ የሚል የሃሰት ግምት ተሰጥቶታል። በዚ መሰረት ህወሓት በሰለማዊ ተቃውሞ ስልጣን ሊለቅ ይችላል የሚል እምነት የለውም። የህወሓት ካድሬዎች (ፖሊት ቢሮ ኣባላትን ጨምሮ) ለህዝቡ የሚናገሩት ይሄንን ነው። “ጫካ ገብተን፣ ብዙ መስዋእት ከፍለን ያመጣነው ስልጣን በምላሳቸው ለሚቃወሙን የደርግ ርዝራዦች ስልጣን ኣሳልፈን ልንሰጥ ኣንችልም ይላሉ።

የትግራይ ህዝብ ታድያ እንዴት በሰለማዊ ተቃውሞ ስልጣን ሊለቅ የማይችልን ስርዓት ይቃወም? ህዝቡ ህወሓቶች ከስልጣን እንደማይወርዱ ኣምኖ ከተቀበለ ፣ መቃወም ከጥቅሙ ጉዳቱ እንደሚያመዝን መረዳቱ ኣይቀርም። መቃወማቸው ዉጤት ካላመጣ የሚቃወሙ ሰዎች ይገለላሉ፣ የባሰ በደል ይደርሳቸዋል። (የEDU ደጋፊዎች ነበሩ ተብለው የተፈረጁ ሰዎች እስከኣሁን ድረስ በመጥፎ ዓይን ይታያሉ)።

ከተቃወሙ ስራ ኣያገኙም ወይ ከስራቸው ይባረራሉ። የመንግስት ኣገልግሎት (መብታቸው ቢሆንም) ይነፈጋሉ። ለምሳሌ ተቃዋሚ ፓርቲዎችን የደገፉ ሰዎች፣ ከመንግስት ምንም ዓይነት ድጋፍ (የፖሊስ፣ ዳኝነት፣ የደህንነት ከለላ ባጠቃላይ) ‘ኣንፈልግም’ ብለው እንዲፈርሙ (መቃወምን ከመረጡ ማለት ነው) የሚያስገድድ ማስፈራርያ ይደርሳቸዋል (በተለይ በገጠር ኣከባቢ)።

ስለዚ በትግራይ መቃወም ማለት የመንግስት (ፓርቲ) ለውጥ ለማምጣት መታገል (ከተሳካም ገዢው ፓርቲ መቀየር) ማለት ሳይሆን የመንግስትን ኣገልግሎት ላለማግኘት መወሰን (በራስ ላይ ችግር መፍጠር) ማለት እንደሆነ ተደርጎ ይወሰዳል። ከዚህ የምንረዳው ነገር ቢኖር በትግራይ መቃወም ክፉኛ እንደሚጎዳ ነው። ለዚህ ነው ኣንዱ ሲታፈን ሌላው ኣብሮ ዝም የሚለው።

(3) የህወሓት የጥላቻ ፖለቲካ ወይ ፕሮፓጋንዳ ሌላው ምክንያት ነው። ህወሓት ደርግን የፈፀመው ግፍ እንደ ጥሩ ኣጋጣሚ በመጠቀም “እኔ ከሌለሁ ጅብ ይበላችኋል” ይለናል። በደርግ ዘመን ደርግና ህወሓት ትግራይን ለመቆጣጠር ባደረጉት ጦርነት የትግራይ ህዝብ ብዙ ስቃይ ኣሳልፈዋል። በጦርነቱ ምክንያት ብዙ ግድያ ነበረ፣ ትምህርት ኣልነበረም፣ ሰላም (መረጋጋት ማለቴ ነው) ኣልነበረም፣ ገበሬው፣ ነጋዴው … በሰላም ወጥቶ በሰላም መግባት ኣልቻለም ነበር። ባጠቃላይ ያ ዘመን ለትግራይ ህዝብ (ለመላው የኢትዮዽያ ህዝብም ጭምር) መጥፎ ነበር። ህወሓት ታድያ (ደርግን በማባረሩና ጦርነቱ ጋብ ስላለ) ‘ከዚህ ሁሉ ችግር ያዳንኳቹ እኔ ነኝ። እኔ ባልኖር ኖሮ የደርግ ወታደር ይበላቹ ነበር። ህወሓቶች ከሌለን ደርግ መጥቶ ይገድላችኋል” ይለናል።

ይባስ ብሎ ደግሞ ህወሓት ከትግራይ ህዝብ ድጋፍ ለማግኘት የደርግን ኣስከፊነት ያስታውሳል፤ የተከፈለ መስዋእትነት 24 ሰዓት ይተርካል። ይህ የትግራይን ህዝብ ቁስል በመንካት ድጋፉን እንዲሰጥ የማስቻል ስትራተጂ ነው። ለዚህ ዓይነት ፕሮፓጋንዳ የሚነዙ ኣንድ ሬድዮ (ድምፂ ወያነ) ና ሦስት ኤፋኤም FM ሬድዮ ጣብያዎች ኣሉ።

ከዚህ በተያያዘ ህወሓት ህዝብን ሲሰብክ ደርግ ኣማራ ኣድርጎ ያቀርበዋል (የደርግን ዓይነት ጨቋኝ ስርዓት የመምጣት ዕድል እንዳለ ለማመልከት ተፈልጎ ነው)። ደርግ ላይመለስ ሞተዋል። ስጋት ሊሆን ኣይችልም፣ ተመልሶ ሊመጣ ኣይችልም። ህወሓት ግን ህዝቡን ለማጭበርበር እስከኣሁን ኣደጋው እንዳለ ለመጠቆምና የትግራይን ህዝብ ድጋፍ እንዳይለየው ለማድረግ ‘ፀረ ደርግ’ የነበረ ትግል ‘ፀረ ኣማራ’ እንደሆነ ኣድርጎ ኣቀረበልን። (በኣንደኛ ደረጃ ትምህርታችን ሳይቀር ተምረነዋል።)

በኣሁኑ ሰዓት ታድያ ሰው (ከትግራይ) ሲቃወም: “ከነዚህ የጠላት ቡድኖች (በብሄር ደረጃ ኣማራ ወይ ሸዋ) ወይ የደርግ ርዝራዦች (Remnants of the Derg Regime) ወግኖ ደርግን ወደ ስልጣን ለማስመለስ ህወሓትን ይቃወማል” በሚል ሰበብ ስሙ ይጠፋል። (እኔ ህወሓት ስለ ተቃወምኩ የሚሰጠኝን ስም መመልከት ይቻላል)። ይሄ ነገር ታድያ እየታፈንክ ዝም ኣያሰኝም???

(4) ደርግ የትግራይን ህዝብ ጠላት ተደርጎ ነው የሚወሰደው (በፈፀመው ግፍ)። የትግራይ ህዝብ ያን የደርግ ኣገዛዝ ኣይፈልግም። ‘ደርግ ይመለሳል’ ከተባለ ታድያ (ማመዛዘን ቢያስፈልግም) ህዝቡ ከደርግ ህወሓትን መምረጡ እንዴት ይቀራል?

የትግራይ ህዝብ ህወሓትን ሲቃወም ከተቃዋሚዎች ጎራ እንደተሰለፈ ይቆጠራል። ተቃዋሚዎች ደግሞ ‘ደርጎች’ መሆናቸው ነው ለህዝቡ ሲነገር የቆየው። ስለዚ ኣንድ ሰው (ወይ ብዙ ሰዎች) ህወሓትን ከተቃወመ ከደርግ ጋር እንደተባበረ ነው የሚቆጠረው። በትግሉ ወቅት ከደርግ ጋር የተሰለፈ ሰው ምን ዓይነት ቅጣት ይሰጠው እንደ ነበር ህዝቡ በደምብ ያውቃል። ስለዚ የትግራይ ህዝብ ‘የመቃወም ቅጣት’ ይፈራል። ፈርቶም … ሲጨቆን ዝም ይላል (የባሰ ኣታምጣ ወይ ብኡ የሕልፎ ብሎ)።

(5) ኣብዛኛው የትግራይ ህዝብ ድሃ ነው። ድህነት በራስ የመተማመን ዓቅማችን ያሽመደምደዋል። ለመቃወም የኢኮኖሚ ነፃነት ወይ ዓቅም መገንባት ያስፈልጋል (ከገዢው መደብ ለሚደርሱ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ሽብሮች ለመቋቋም)። ድሃ ጭቆናውን ቢቃወም እንደውጤቱ የባሰውን ይጨቆናል። ለኣምባገነኖች; ጭቆና ተቃውሞን ለመቀነስ ይጠቀሙታል። ስለዚ የባሰውን ጭቆና ለማስቀረት ያለውን ጭቆና ‘ኣሜን’ ብሎ መቀበል (የትግራይ ህዝብ) እንደኣማራጭ የወሰደው ይመስለኛል።

ሌላው ችግር ደግሞ የትግራይ ህዝብ የመረጃ ዓፈና (ከሌሎች ክልሎች በባሰ ሁኔታ ሊባል በሚችል ሁኔታ) ይፈፀምበታል። የመረጃ ችግር ኣለ። ወደ ትግራይ የሚገባ መረጃና ከትግራይ የሚወጣ መረጃ በተቻለ መጠን ሳንሱር ይደረጋል። የትግራይ ህዝብ መረጃ እንዳያገኝ ይደረጋል። በመሆኑም የትግራይ ህዝብ ስለ የኢትዮዽያ ፖለቲካ በቂ መረጃ ኣለው ብዬ ኣላምንም።

በተመሳሳይ መልኩ በትግራይ የሚፈፀሙ ችግሮች፣ በደሎች፣ ጭቆናዎች የሚዘግብና የሚያጋልጥ ሚድያ የለም። በፖለቲካዊ ተሳትፎ የሚድያ ሚና የማይናቅ ነው። በትግራይ ያሉ ችግሮች በኣግባቡ ስለማይዘገቡ ሰሚ ኣያገኙም። ሰሚ ካላገኙ (1) ሰዎቹ ተቃውመው ምንም ለውጥ ሊያመጡ እንደማይችሉ ስለሚረዱ እየተጨቆኑም ዝም ብለው ዝም ይላሉ፤ (2) ካልተዘገቡ በሌሎች ህዝቦች በትግራይ ችግር እንደሌለ ተደርጎ ሊወሰድ ይችላል።

ስለዚህ ገዢው ፓርቲ ዓፈናን ለመሸፈን ዓፈናን (ራሱ) እንደመሳርያ ይጠቀመዋል። እንደውጤቱም በትግራይ ተቃውሞ እንኳ ቢኖር ስለማይዘገብ ግን ህዝቡ ህወሓትን እንደሚደግፍ ወይ እንደማይቃወም ተደርጎ ይወሰዳል። ትልቁ ችግር ይሄ ነው።

(6) የትግራይ ህዝብ የገዢው ፓርቲ ዓፈናን ተቋቁሞ ዝምታን የሚመርጥበት ዋናው ምክንያት ስለተቃዋሚዎች ትክክለኛና በቂ መረጃ ስለሌለውና ተቃዋሚዎችም ለህዝቡ ቀርበው በማነጋገር ዓላማቸውና ማንነታቸው በግልፅ ማስረዳት ባለመቻላቸው ነው።

ተቃዋሚዎች የትግራይን ህዝብ በሙሉ ህወሓትን እንደሚደግፍና ‘ጠላት’ እንደሆነ ኣስመስለው እንደሚያቀርቡ በብዙ የትግራይ ተወላጆች (በህወሓት ፕሮፓጋንዳ ምክንያት) ይታመናል። ይህንን እምነታቸው ህወሓትን የሚጠቀመው “ተቃዋሚዎች ደርጋውያን ናቸው፣ ደርግ ሙሉ በሙሉ ሞቶ ስላልተቀበረ ህወሓት እስከኣሁን ድረስ ከደርግ ጋር እየተዋጋ ነው ወዘተ” የሚል የማጭበርበር ፕርፓጋንዳ ለመቀበል ይገደዳሉ።

በዚ መሰረት ህወሓትን እየተቃወመም ቢሆን የተቃዋሚ ድርጅቶች ግን ከህወሓት ሊብሱ ይችላሉ ብሎ እንዲያስብ ስለሚገደድ ግራ ተጋብቶ ‘የባሰ ኣታምጣ’ ብሎ ኣብሮ ዝም ይላል።

ስለዚ ተቃዋሚዎች ከትግራይ ህዝብ ጋር መወያየትና መግባባት ያስፈልጋቸዋል። ምክንያቱም ሳያውቁት (በሚጠቀሙት የፖለቲካ ስትራተጂ) የትግራይን ህዝብ (target የሚያደርጉ ስለሚመስሉ) በህወሓት ቢጨቆን እንኳ ህወሓትን ላለመቃወም እንዲወስን (የባሰ እንዳይመጣ) ያደርጉታል። ስለዚህ የትግራይ ህዝብ ዝምታ ምክንያት ኣለው (ህወሓት ስለሚደግፍ ግን ኣይደለም)።

“የትግራይ ህዝብ” የሚወክለው ኣብዛኛውን ህዝብ እንጂ ጥቂት የስርዓቱ የፖለቲካና የኢኮኖሚ ተጠቃሚዎችን ኣያጠቃልልም። ጥቂት የስርዓቱ ተጠቃሚዎች በሚሰሩት ተግባር ሁሉም የትግራይ ህዝብ ህወሓት እንደሚደግፍ ኣስመስለው ለማቅረብ ስለሚሞክሩ ሌሎች ሰዎች እውነት ሊመስላቸው ይችላል።

… ግን ዝምታ መፍትሔ ሊሆን ኣይችልም።

Graziani and the TPLF, an Ethiopian saga.

By Yilma Bekele

‘The Duce will have Ethiopia, with or without the Ethiopians. Rodolfo Graziani

I am writing this as a proud Ethiopian because Graziani’s promise to the Fascist dictator was thwarted by my gallant ancestors. If it was not for the bravery and sacrifice of our grandparents, to day our country will be referred to as ex Italian Colony, we will be conversing in Italian, our national dish would be spaghetti and my name will probably be Mario. Please don’t knock it because my country being referred to as the only independent country in Africa, having my own national language, dining on Injera and answering to an original name is what defines me as unique member of the human race.


The Ethiopian and Italian entanglement goes very far back in history. The period known as ’the scramble for Africa’ from 1870 to 1914 is a good place to start. It was a time the European powers were invading, colonizing, occupying and abusing Africans all over the continent. After the scrooge of slavery this was another century where being black was not a desirable existence, not that it is any different now. To avoid warring each other the Europeans decided to sit around a table and carve out the continent into outright ownership of people and country and spheres of influence. Italy already had Libya and decided to include Ethiopia in its portfolio.

Unfortunate for the Italians the Ethiopians found the idea absurd to say the least. The battle of Adwa settled the matter and dealt the Europeans their one and only defeat in Africa. The victory at Adwa will forever define what it means to be an Ethiopian. Generations will use this colossal event to shape and mold their children to grow up with pride and determination to guard what is their own and not to covet what belongs to others.

The Italians never forgave us for the humiliation at Adwa. After waiting for forty years they came back in 1935 to avenge their defeat. They came back better prepared. They used superior weapons including poison gas trying to overwhelm our barefoot army on horseback. They occupied most of our sacred land. They won a few battles but were unable to win the war. Our grandparents never gave the invading army a single day of respite. The concept of guerilla warfare that has become the mainstay of all oppressed peoples response to overwhelming force was brilliantly utilized by our ancestors. You can say they wrote the book on mobile war using a few to harass and demoralize the enemy while recovering national strength.

This brings us to the infamous General Rodolfo Graziani Governor of Italian East Africa. His ghost is what is waking us up from where we having been lying down comfortably numb for over forty years. Graziani tried to do what Meles Zenawi was able to accomplish. I know harsh words but deservingly so. Let me tell you what Graziani did to us in 1936. The day was Friday February nineteenth. Viceroy Graziani decided to celebrate the birth of the Prince of Naples in Addis Abeba at the ‘Genete Leul palace.’ Abreha Deboch and Moges Asgedom two of the most beautiful Ethiopians our country has ever produced threw ten grenades at the fascist pig and his accomplices during the celebration.

What happened next will forever live in our heart and mind as the price paid when sovereignty is lost. The Federal Secretary Guido Cortese gave the following order to his solders:

“Comrades, today is the day when we should show our devotion to our Viceroy by reacting and destroying the Ethiopians for three days. For three days I give you carte blanche to destroy and kill and do what you want to the Ethiopians.”

Ethiopians were hunted down like pray animals and killed. Over thirty thousand (30,000) of our people died in revenge.  No one was spared. They burnt the town down and murdered everything that moved. Graziani earned the name “butcher of Ethiopia.” I doubt there is anyone amongst us that has not lost a distant relative in this bloodbath. Darkness fell on our country and we were given a taste of what it means to be under the mercy of an occupying force.

On the other hand Graziani’s animalistic and criminal behavior aroused the righteous anger of any and all red blooded Ethiopians. The fascist pigs never knew peace in the land of the habeshas until they were driven out the second time hopefully never to return again. This little note is by no means an adequate exposition of our fearless and gallant ancestors but it would be unforgivable not to mention Lij Haile Mariam Mamo-the first árbegna’, Dejazmacj Abarra Kasa from the north-west, Dejazmach balcha Aba Nebso from the south-west, Ras Abebe Argay leader of the band, Shaleka Mesfin Seleshi, Ras Desta Damtew from the south, Ato Belay Zeleke and host of other notables that stood a head above others and gave the enemy a taste of Ethiopian indignation.

As I said before the ghost of this evil specimen of a human being is with us again. In 2012 his town of Affile built a mausoleum in memory the fascist pig. Yes the same Graziani that ordered the killing of over thirty thousand people in a three days period, the same criminal that used mustard gas throughout our homeland killing in the hundreds of thousands of Ethiopians was honored as a patriot and a hero by his people. They felt they could do that because they knew there would be no one to stop them. What they saw was a country divided into nine Bantustans, a country in the process of degrading its past, a country willing to sacrifice its youth pushing, encouraging them to go where harm awaits them. Yes the citizens of Affile felt no shame because they knew no one will call them out.

We might be down but we are not dead yet. As there were ‘wust arebenoch’ during the occupation, there are still plenty of patriots that keep the flame of freedom alive.  The shameful act of the people of Affile was too much to take. Patriotic Ethiopians decided to protest this fascist spit on our honor and insult to the memory of our people by marching and showing their righteous indignation in our homeland. You would think any government that is the recipient of this unjust provocation will lead the charge on behalf of its citizens. That it will use its moral power to unite its citizens and humanity at large and put the unrepentant Italians on notice that this kind of act is not acceptable, is counterproductive and unnecessarily brings buried memories to the forefront.

This is not unique to us. The Germans were made to accept responsibility for the crimes of Hitler, the Japanese were held liable for their atrocities in China and South East Asia, and the US showed its profound sorrow for slavery and so on. In the scheme of human history some shameful acts were committed and since no one can turn time back the responsibility of the current generation is to look back at the horror and shame and take responsibility and do what is necessary to teach its citizens so there would be no chance today or in the future for history to repeat itself.

No need to travel to Germany or Japan when we can just walk over to our neighbor in the south. The Kenyans have sued the British government for imprisonment and torture during the Mau Mau uprising for independence and their case is being heard in London. As far as I know the Kenyan government has not jailed any of its citizens for requesting accountability. Needless to say we do not have a legitimate government that reflects the aspirations of the citizen. Thus our patriotic protesters that dared express their views on the matter were beaten by Woyane police and hauled to prison. Their protest was seen as a criminal act. The odd situation here is that a few Italians that felt this miscarriage of justice did protest in Italy but no one beat them up and none were imprisoned for peacefully making their objections known.

We are one unique people aren’t we? No one will believe this unfolding story taking place in our ancient land. No one with a fertile imagination will come up with this kind of scenario even for as fiction. When we think we have seen enough our Woyane masters idiocy they seem to have this bottomless pit where they pull out a new and more bizarre behavior to confound our senses.

At the beginning I compared Graziani to the recently departed Meles Zenawi the Woyane warlord. Some of you probably thought I have gone too far. Some of you judged me unfair and filled with hate. I understand. I felt the same way when I wrote it down. I almost took it out. Then I slept on it. Further reflection made me realize I am not really off the mark. I will state my point, you my brethren be the judge.

Graziani was avenging his people’s humiliation at Adwa. He came back with a purpose. What exactly did he do to make sure Ethiopia will never rise again?  Wanton killing was one. Selective murder was another. The use of mustard gas, burning of villages and the Addis massacre are  examples of wanton killing. The May 19th murder of 297 monks and 23 laymen of Debre Libanos Monastery is a calculated act of terror to discredit our ancient religion. Furthermore the liquidation of the young Ethiopian intellectuals and their organization ‘The Black Lions’ was another assault on what is dear to us. Other than those that left the country with the Emperor and the lucky ones that found their way to Sudan and Kenya all were executed. This I will file under selective murder.

The Italians also redrew the map of our country to create separate Bantustans. They divided our country into six units as follows: 1) Eritrea to include Tigrai – capital Asmara 2) Amhara to include Begemeder, Gojjam, Wello and northern Shoa – capital Gonder 3) Galla and Sidamo –capital Jimma 4) Addis Abeba 5) Harar 6) Somalia-capital Mogadishu

Well, well, well, where do you think the great mind of Meles came up with his kilil solution? Now you know what he has been reading while holed down in his cave in the mountains of Tigrai.  History will also show that his first target was none other than Haile Selassie University in search of intellectuals to liquidate, imprison or exile. Meles and Graziani- two peas in a pod. I rest my case.

The period from 1935 to 1941 is referred to as the time of Italian ‘occupation.’ It is not known as Italian ‘colonization.’ That is so because our resistance did not give the Italians the legitimacy they so desired. Our patriots never allowed the Italian flag to fly unchallenged. Our Emperor was gallantly going to every capital in Europe and the League of Nations keeping the flame of freedom alive while our patriots at home were waging a successful guerrilla war keeping the fascist army in a state of fear and uncertainty.

We their children have failed our forefathers. We are unable to resist a home grown fascist dominating us using an old user’s manual. There are groups fighting the regime but unfortunately no one has managed to break out and claim the vanguard role. We are working on that. Where there is oppression there is resistance and we are not different.  It is obvious we’re fighting an uphill battle. Our people are not educated, our communication system is rudimentary and our enemy is very cunning with plenty of resource. The young and able that are open to new ideas are being systematically marginalized using cheap drug to numb the mind and encouraged to leave the homeland. No matter, the planes and advanced weapons did not deter our ancestors and surely illiterate and not more than a thousand Woyane diehards are not going to make us flinch from our destiny of making sure our country take its deserved place as the leader of all Black people.

Finally here is a beautiful and timely poem from a play written by Ato Yoftahe Negus while in exile in the Sudan as quoted by Ato Berhanu Zewde. You will find information on Ato Berhanu’s book at the end of this article.


Bahru Zewde-The Ethiopian Intelegencia and the Italio Ethiopian War, 1935-1941 (The International journal of African Historical Studious, vol. 26, No. 2(1993.) 

Richard Pankhurst –The Ethiopians- A History. (Blackwell Publishers USA 1998, pp238-239)

ቋንቋ የሕወሃት የጥፋት ሚዛን እና የመጭው ዘመን የኢትዮጵያዊያን ስጋት


ልቃቂት ነው ሂዎት፤ በእንዝርት ላይ እንደሚሽከረከረው የጥጥ ንድፍ ዘለላ እየተጠማዘዘ እየተሽመለመለ፣ እየጠበቀና እየላላ፣ እየተወጠረና እየረገበ የሚጠመጠም የሂዎት አንጓ። ያንዱ ሂዎት ዘርፍ በሌላው መሰረት ላይ እየተመጠነና እየተደረበ የሚከወን ኩነት። የስረኛው የላይኛውን ተሸክሞ፣ የላይኛውም በስረኛው ላይ ያለጭንቀት ተመቻችቶና ተንደላቆ የሚቀመጥበት ልቃቂት ነው ሂዎት። ደግሞም እንደ ታሪክ የሚመዘዝ፣ የሚተረክ እንደ ልቃቂት የፈትሉን ጫፍ ይዘው የሚተረትሩት የሚያወጉት፤ ክፉ ደጉን፣ ሳቅ ዋይታውን፣ የጀግንነት የፍቅር ወጉን፣ ያንን ዘመን ያን የጥንቱን፣ የነንቶኔን የነንቶኔን፣ ምርቃቱን ቱፍቱፍታውን፣ የልጅነት ያፍላነቱን፣ የሚያሳየን የሚያሞቀን፣ ወዲያው ደግሞ የሚያበርደን፣ አበሳጭቶ የሚያነደን፣ አስደስቶ የሚያነጥረን፣ ያው ሂዎት ነው ልቃቂቱ፣ የጥንት ያሁን ወደፊቱ፣ እናም እንዲህ እንዲህ ብሎ፣ ስቃያችን አበሳችን ፉከራችን በያይነቱ ተጠቅልሎ፣ አሁን እኛ ከለንበት እኔ ዛሬ ከማወራው፣ ታሪክ አንጓ እንኳ ለመድረስ 68 ዓመት ሞላው። ይችን ትንሽ የታሪክ ጫፍ፣ ይዘን ሽምጥ ስንከንፍ፣ ልክ ከ68 ዓመት ደጃፍ፣ ሆሎኮስት ነው የሚገዝፍ። ከምስራቅ ጫፍ ጃፓን ጠረፍ፣ እስከ አሜሪካ ዳር ድንበር ጽንፍ፣ ከሩሲያ ጀርመን ጓዳ፣ ሳውዝ አፍሪካ ድረስ የፈነዳ፣ የዓለምን ቅስም የሰበረ፣ ያማረረ ያሳረረ፣ አውራ ኩነት እኩይ ተግባር ይህ ነበረ። እኔም እንግዲህ ዛሬ፣ ከታሪክ አንጓ ቆንጥሬ፣ ከሀገራችን ወቅታዊ ሁኔታ ጋር እየቃኘሁ፣ ዝግጅቴን ያው ለእናንተ ብያለሁ።

ኩነቱ ከአንደኛው የዓለም ጦርነት በቅርብ ርቀት የተከወነ ቢሆንም ለወቅቱ ከፍተኛ የሚባል ዝግጅት ተደርጎበታል። ዓለምን በሁለት ጎራ አቧድኖ አቆራቁሷል አፋጅቷልም። እስከ አሁንም ድረስ ለማሰብ የሚያዳግቱ፣ ለማስታወስ የሚዘገንኑ፣ ለማየት የሚቀፉ በፍርሃት የሚያርዱ ድርጊቶች ተከውኖበታል። በወቅቱ የወደመውን ንብረት የጠፋውን ሃብት መጠን ለጊዜው እንተወውና ስድስት ሚሊዮን አውሮፓዊያን ይሁዲዎችን ጨምሮ ካስራ አንድ ሚሊዮን በላይ ንጹሃን ዜጎች ሂዎታቸውን ገብረውበታል- ሆሎኮስት ሁለተኛው የዓለም ጦርነት።

ዓላማዬ ስለ ሁለተኛው ዓለም ጦርነት መተረክ ወይም በወቅቱ ስለጠፋው የንብረትና የሂዎት ብዛት መዘርዘር አይደለም፤ ሆሎኮስት እየተባለ ስለሚታወቀውና በሁለተኛው ዓለም ጦርነት ወቅት አንድን ዘር ለይቶ የማዳከም፣ የማመናመንና የማጥፋት እኩይ ስራ በእኛም አገር የመከሰቱ አይቀሬነት ስላሰጋኝ አንዳንድ ለማለት እንጅ።

ከ19ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መገባደጃ ጀምሮ በጀርመን ፖለቲካ በአክራሪ ብሔርተኛ ጀርመኖች አማካኝነት በሰፊው ሲቀነቀን የነበረው ፓን ጅርመኒዝም ጀርመንኛና የጀርመን ተወራራሽ ቋንቋ ተናጋሪ የሆኑ ሀገሮችን ወደ አንድ ሀገርነት ለመቀየር ብዙ ስራ ሰርቷል። በመጨረሻም በአዶልፍ ሂትለር የሚመራ ቋንቋን ብሔርንና ዘርን መሰረት ያደረገ ናዚ ፓርቲን መስርቷል።

በሀገራችንም በሀገር አቀፍ ደረጃ በ1950ዎቹና 1960ዎቹ ሲቀነቀኑ ከነበሩት የዲሞክራሲ ጥያቄዎችና የብሄሮች እኩልነት ፍላጎቶች ባፈነገጠ መልኩ፤ የትግራይን ትንሽ ጎጥ ከኢትዮጵያ ነጥሎ በማየትና (ፓን ትግራያኒዝም ልንለው እንችላለን) የዚህን ክልል ፍላጎት ብቻ ለማሟላት የሚተጋ ሕዝባዊ ወያነ ሃርነት ትግራይ (ሕወሃት) የተባለ ድርጅት በቀድሞው ጎጠኛ መሪ መለስ ዜናዊ አማካኝነት መስርቷል። ይህ ድርጅት ልክ እንደ ፓን ጀርመኖቹ ናዚ ፓርቲ ቋንቋን ብሔርንና ዘርን መሰረት ያደረገ አደረጃጀት በመመስረት ባንዱ ወይም በሌላ ምክንያት ትግሪኛ የሚናገሩ አካባቢዎችን በሙሉ የትግራይ ክልል አካል ናቸው በማለት በራሱ የቅዠት ካርታ ውስጥ አካቷል። በዚህም ምክንያት ከወሎ፣ ከጎንደር እንዲሁም ከአፋር ሰፋፊ መሬቶችን ወደ ትግራይ ክልል ተካተዋል።

ሂትለርና ናዚ ፓርቲ ምክንያቱ እስካሁንም ድረስ በግልጽና በእርግጠኝነት ባይታወቅም በሃብት በልጠውናል፣ ከኛ ይልቅ እነሱ ከፍ ብለው ታዩ፣ ሃይማኖታቸውን ከመጥላትና ጀርመን ለአርያን ብቻ ከሚል እጅግ ጠባብ አስተሳሰብ በመነሳት በጀርመንና በደፍን አውሮፓ ይኖሩ የነበሩ ከስድስት ሚሊዮን በላይ አይሁዶችን በግፍ ጨፍጭፏል። ሕወሃትም በኢትዮጵያ ገና ከጅምሩ በ1968 ዓ/ም ካወጣው ጥበት ያጠበበው ማንፌስቶው ጀምሮ አማራ የሚባለውን ብሔር አምርሮ ጠልቷል። የትግራይ ሕዝብ እራሱን እንዲጠላ፣ በአካባቢውም ሆነ በሀገር አቀፍ ደረጃ ስራ እንዳያገኝ፣ በትምህርት በጤና በግብርና ወደ  ሗላ እንድንቀር፣ በትግራይ አካባቢ ኢንዱስትሪዎች እንዳይገነቡና ባጠቃላይ የአማራ ብሔር በትግራይ ብሔር ላይ ከፍተኛ የብሔር ጭቆና ታካሂዳለች ይላል ጥበት ያጠበበው ማኒፍሰቶ። ከዚህም እጅግ በከፋ መልኩ ልክ ናዚዎች የይሁዲዎችን ሃይማኖት እንዳራከሱት ሁሉ ሕወሃትም ኦርቶዶክስ ሃይማኖትን የአማራው የግል ሃብት አድርጎ በመቁጠር የትምክህተኛውና የነፍጠኛው ዋሻ በማለት የብዙውን ኢትዮጵያዊ ሃይማኖት ሲያራክስ መቆየቱ ያደባባይ ሚስጥር ነው።

ናዚዎች ይሁዲዎች እንዲጠሉ፣ እንዲገለሉ፣ ስራ እንዳያገኙ፣ እንዲዋከቡ፣ ሃብታቸው እንዲወረስ፣ እንዲሰደዱና ሕዝባዊ ፖሊሶችንና ብሄራዊ ወታደሮችን ሳይቀር በማዝመት በግፍ እንዲገደሉ አድርገዋል። ሕወሃትም በኢትዮጵያ አማራው ቦታ እንዳይኖረው በርትቶ ሰርቷል። ስራ እንዳያገኝ የተለያዩ የተንጋደዱ መለኪያዎችን በመጠቀም አስወግዷል። በስራ ላይ የነበሩትንም ውጤት ተኮር፣ ቢ ፒ አርና የመሳሰሉትን ስልታዊ መመንጠሪያች በመጠቀም ከስራ አፈናቅሏል። በልማት ሰበብ አማራው ከይዞታ መሬቱ ከመኖሪያ ቤቱ እንዲፈናቀል አድርጓል። ከዚህም በባሰ መልኩ ሲጨቁናችሁ የኖረው አማራው ነው በማለትና የሀሰት ፕሮፓጋንዳ በመንዛት ሕወሃት የራሱን ፖሊሶችና ወታደሮች በማዝመት በተለያዩ የሀገሪቱ ክፍሎች አማራው እንዲመነጠርና እንዲገደል ከማድረጉም በተጨማሪ ከነ ሂወቱ ወደ ገደል እንዲወረወር ማድረጉ የቅርብ ጊዜ አሳዛኝ ትዝታችን ነው።

ሂትለርና ናዚ ፓርቲው ጥላቻቸው እጅግ አይሎ ‘ጀርመን ለአርያን ዘር ብቻ ይሁዲዎች ወደ ሀገራቸው’ በማለት በብዙ ሚሊዮን የሚቆጠሩ ይሁዲዎችን ከጀርመንና ከአጎራባች የአውሮፓ አገሮች እንዲሰቃዩ፣ እንዲዋከቡና ሃብታቸው እየተወረሰ እንዲባረሩ አድርጓል። በመጨረሻም እስካሁንም ድረስ ሆሎኮስት በመባል የሚታወቀውን ዘግናኝ ግድያ ከስድስት ሚሊዮን በሚበልጡ ይሁዲዎች ላይ ፈጽሟል። ሕወሃትም በሀገራችን በአማራው ላይ ተመሳሳይ ድርጊት በመፈጸም ላይ ይገኛል። ሕወሃት ከናዚም እጅግ በከፋ መልኩ አማራውን ከራሱ ሀገር በማፈናቀል ሰርቶ የመኖር መብቱን አሳጥቶ በስማሰቃየት፣ በማዋከብና ሰርቶ ያፈራውን ሃብት በግፍ በመውረስ እያንከራተተው ይገኛል። ምናልባትም የቀረው ልክ እንደ ናዚ ጀርመን በማጎሪያ ካምፖች በማጠራቀም የህብረት ግድያ ማከናወን ብቻ ነው። ይህንንስ እንዳይከውን ሕወሃትን ምን የሚያግደው ሃይል አለ? ለሀገር አቀፍም ሆነ ዓለም አቀፍ ህግጋት የሚገዛ አይደለምና፤ አበቃሁ።


Two top OLF leaders abandon organization

WASHINGTON, DC (Ethiomedia) – Amin Jundi, general secretary of the Oromo Liberation Front (OLF), and fellow OLF senior Taha Abdo Tuko said on Wednesday they bid farewell to the organization for their own reasons.

The two top leaders of OLF under the chair of Eritrea-based former Ethiopian Army General Kamal Galchu said in a press statement that they were not only withdrawing from leadership positions but also rescinding their membership.


Amin Jundi has been a familiar face in North America as he had often wowed audiences with his charismatic features and oratorical skills focused on unifying the Ethiopian people for democracy and justice and against tyranny (watch video clip).

In 2008, some of the OLF members launched a renewal movement to what they called “remedying the maladies” that had severely restricted the growth of the organization and crippled the struggle.

But with the passage of time, their expectations fell far short of the standards they set for themselves, and the struggle didn’t help the struggle of the great Oromo people.

“Under a circumstance in which our yearning to renew OLF is not materialized and in the absence of an enabling internal environment, finding that not only will our continuing with this faction not meet our own standards but also does not serve the interests of the Oromo struggle and unconvinced that our involvement with the faction would in anyway benefit the cause of the great Oromo people, we want to make public our decision to willingly withdraw from the leadership as well as membership of the faction of OLF led by General Kamal Galchu effective March 15, 2013,” they said in a press statement.

However, they warned that their withdrawal from OLF shouldn’t be miscontrued as giving up on the struggle of the Oromo people for freedom and justice. “We will persevere… and join a platform that we believe would advance the Oromo people’s legitimate struggle for freedom and justice,” they said

“መንግሥት የለም ወይ?!”- የማንና ምን አይነት መንግሥት?.

ከመስፍን ነጋሽ

ይህ ጥያቄ አከል አቤቱታ ቢያንስ ከተሜውን ጨምሮ በአማርኛ ተናጋሪው ኅብረተሰብ ዘንድ ፍትሕን ፍለጋ ከሚጠቀሱ የተለመዱ አነጋገሮች አንዱ ነው። “ሕግ የለም ወይ?!” የሚል በመሠረቱ ተመሳሳይ ጭብጥ ያለው የአቤቱታና የፍትሕ ጥያቄም አለ። (በሌሎች የአገራችን ቋንቋዎች ተመሳሳይ አነጋገሮች ይኖሩ እንደሆነ እገምታለሁ።) ለምሳሌ በመካሔድ ላይ በሚገኘው የሙስሊም ወገኖቻችን የመብት ጥያቄ ጎልተው ከወጡት፣ ደጋግመው በዝማሬ መልክ በዜማ ከሚሰሙት ድምጾች አንዱ ይኼው ነው፤ “መንግሥት የለም ወይ?! መንግሥት የለም ወይ?! መንግሥት የለም ወይ?!”Hailemariam Desalegn


ይህን ጥሪና ጩኸት ሰምቶ “መንግሥትማ ኖሮ አሁን የምትቃወሙትን ነገር አደረጋባችሁ፤ መልሳችሁ እርሱኑ ትጣራላችሁን?” ብሎ የሚጠይቅ አይጠፋ ይሆናል። የጥሪው፣ የጩኸቱ፣ የጥያቄው ትርጉም ባይገባው ነው። የመንግሥት ሐላፊዎችም የገባቸው አይመስሉም።


አንድ ሰው “መንግሥት የለም ወይ?!” ብሎ ብሶቱን ቢገልጽ የአነጋገሩ ትርጉም ምን እንደሆነ ግልጽ ነው። በአጭሩ “ይህ ሁሉ ነገር ሲሆን፣ ይህን የመሰለ ግፍ ሲፈጸምብኝ፣ እንዲህ ፍትሕን ስነፈግና ስጠቃ…የሚመለከት፣ የሚከላከልልኝ፣ የሚቆምልኝ፣ የሚያድነኝ መንግሥት የለም ወይ” በማለት የመንግሥትን መኖር፣ ካለም ደርሶ ያስጥለው እንደሆነ መጠየቅ ነው። ወይም “እንዲህ ስጠቃ ሊከላከልልኝ ይገባው የነበረው መንግሥት የት ሔደ?” በማለት መንግሥትን “ሐላፊነትህን አልተወጣህም” እንደማለትም ሊሆን ይችላል። በሌላ አነጋገር “እኔን የመጠበቅ ሐላፊነት የነበረበት መንግሥት ምን እየሠራ ነው” ብሎ መንግሥትን “ድረስልኝ” ብሎ እንደመጣራት ነው። ምናልባትም ደግሞ ለግፍ ፈጻሚው የቀረበ ማሳሳቢያ ሊሆን ይችላል፤ በሕግ የሚጠይቀው፣ ለተጠቂዎች የሚቆም መንግሥት መኖሩን እንዲያስታውስ የሚገፋፋ የማንቂያ ደውል ይመስል። ግፍ ፈጻሚው “መንግሥት መጥቶ ይ(ያስ)ቀጣኛል፣ ለሕግ ያቀርበኛል” ብሎ ከተግባሩ ይቆጠብ እንደሆነ።


“መንግሥት የለም ወይ?!” የሚለው ጩኸት ሦስት ወገኖችን አንድ ላይ የሚያመጣ ነው፤ ተበዳይ (ነኝ ባይ)፣ በዳይ (ነህ ተባይ) እና ዳኛ የሆነው (ይሆናል ተብሎ የሚገመተው) መንግሥት። ይህ አነጋገር (መንግሥት የለም ወይ?!) ሦስቱም ወገኖች አንዱ ስለሌላው ያላቸውን አመለካከት፣ አንዱ ለሌላው ያለበትን ሐላፊነት ጭምር ታሳቢ ያደረጉ መነሻዎች አሉት። አንባቢዎቼ የቀረውን እንደሚሞሉት በማመን እኔ የተበዳይን እሳቤ (አሰምሽን) እና እምነት ብቻ ላብራራ።

“መንግሥት የለም ወይ?!” ብሎ የሚጮህ ተበዳይ (1) መንግሥት ዜጎቹን ከጉልበተኞች ጥቃት የመጠበቅና ፍትሕን የማስፈን ፍላጎት እና/ወይም ሐላፊነት እንዳለበት፣ (2) መንግሥት ዜጎቹን ከግፍ የሚጠብቅበትና ፍትህን የሚያሰፍንበት አቅም እንዳለው ያምናል። ሰውየው “መንግሥት የለም ወይ?!” ወይም “የመንግሥት ያለህ!” ብሎ ሲጮህ መንግሥት ቢቻል እርሱን እንዲደግፍ፣ ይህም ባይሆን በፍትሕ እንዲዳኘው፣ ከግፍ እንዲታደገው በማመን ነው። (3) ይህ “የድረስልኝ” ጥሪ መንግሥት ራሱ በዳይ ሊሆን እንደሚችል ታሳቢ አያደርግም ብሎ መከራከር ይቻል ይሆናል። ይህ ግምት ትክክል ሆነም አልሆነም ግን “የድረስልኝ” ጥሪውን ክብደትም ሆነ ተገቢነት አይቀይረውም።


እንደኢትዮጵያ መንግሥት ራሱ በዳይ ሆኖ በሚገኝበት አጋጣሚ ጥሪው መሠረታዊ ይዘቱን ሳይለውጥ የጥያቄውን ቅርጽ ይለውጥ ይሆናል። ዜጎቹን ከግፍ የመካለከል፣ ፍትሕ-ርትእን የማስፈን ሐላፊነት ያለበት መንግሥት እርሱ ራሱ ግፍ ፈጻሚ ሆኖ ሲገኝ “መንግሥት የለም ወይ?!” የሚለው ጥያቄ “የምፈልገው አይነት መንግሥት የለኝም” ብሎ እንደማወጅ ነው። ምክንያቱም ሰውየው ጩኸቱን ሲያሰማ በሕሊናው የሚያስበው ዜጎቹን የመጠበቅ ሐላፊነትና ፍላጎት ስላለበት፣ የዜጎቹን መብት ስለሚያከብርና ስለሚያስከብር፣ የዜጎቹን ድምጽ ስለሚሰማ፣ በዜጎቹ ስለሚታመንና ስለሚከበር መንግሥት ነው። ጥሪው፣ ጨኸቱ ዜጎቹን በግፍና በአምባገነንነት ለሚገዛው መንግሥት የቀረበ አይደለም።


ኢትዮጵያን የሚገዛት ሐፍረቱን እንኳን መሸፈን የማይችል አምባገነን መንግሥትና መሪዎቹ “መንግሥት የለም ወይ?!” የሚለውን ጩኸት ሲሰሙ ምን ይሰማቸው ይሆን? በየደረጃው የሚገኙት የመንግሥት ሐላፊዎች በየአደባባዩ፣ በየመስጊዱ፣ በየአብያተ ክርስቲያኑ፣ በየጋዜጣው፣ በየስብሰባው፣ በየሰልፉ፣ በየቀበሌው፣ በየፍርድ ቤቱ በቀጥታም በተዘዋዋሪም የሚሰማውን “መንግሥት የለም ወይ?!” የሚል የብሶት ጥሪ የሚተረጉሙት ምን እያሉ ይሆን? እፍረትም እውቀትም የሌላቸው “መንግሥት አለ፣ እርሱም እኔ/እኛ ነን” ብለው በልባቸው ስለመንግሥትነታቸው ፍትሐዊነት ይመጻደቁ ይሆናል። የለየላቸው ወሮበሎቹ ደግሞ “መንግሥት እኛው ነን፤ ይህንንም ያሳየናችሁ እኛው ነን፤ ግፍ ረስታችኋል ማለት ነው” በማለት መሳለቃቸው አይቀርም (ስሕተታቸው በተነገራቸው ቁጥር ስለደርግና ስለነገሥታቱ መተረክ የሚቀናቸው ለዚህ አይደል?)። ጥቂት የቀረች የሕሊና እንጥፍጣፊ ያለቻቸው ምናልባት ደውሉ የተደወለው ለእነርሱ እንደሆነ ይረዱት ይሆናል።


“መንግሥት የለም ወይ?!” ስንል በብሔርና በቤተሰብ ተደራጅቶ የመንግሥትን ሥልጣንና ሀብት የሚዘርፍ ወሮበላ ድምጻችንን እንዲሰማ፣ መብታችንን እንዲያ(ስ)ከብርልን እየተጣራን አይደለም። “መንግሥት የለም ወይ?!” ስንል ሀገርንና ዜጎችን ለመጠበቅ በአገር ሀብት የተቋቋሙ የመንግሥት ተቋማትን የጭቆና፣ የሥልጣን ማቆያና የዘረፋ መሣሪያ ያደረጉ ወገኖች እነርሱው ራሳቸው ከጫኑብን ቀንበር እንዲታደጉን እየተጣራን አይደለም።


“መንግሥት የለም ወይ?!” ስንል ጭቆናን፣ ግፍን እና ዘረፋን ግቡ ያደረገው መንግሥት ተለውጦ ወይም ተወግዶ የዜጎቹን መሠረታዊ መብቶች የሚያከብርና የሚያስከብር፣ ከነልዩነቶቻችን የእኛ የምንለው መንግሥት ይናፍቀናል ማለታችን ነው። “መንግሥት የለም ወይ?!” ስንል የምናከብረውና የሚያከብረን፣ የምናምነውና የሚያምነን፣ ድምጻችንን የሚሰማ ድምጹን የምነሰማው መንግሥት ይገባናል፣ ይኖረናለም ማለታችን ነው። በዚህ አነጋገራችን ዘይቤው የሌለውን እየጠሩ፣ ያለውን ማነወር ነው፤ መንግሥታቸው መንግሥታችን አይደለምና!